Ngành gỗ Việt Nam đối mặt nhiều thách thức trong xuất khẩu, tìm kiếm cơ hội mới
Ngày 11-11, tại buổi họp báo giới thiệu Triển lãm Quốc tế về Giải pháp Nội thất Thông minh – sự kiện dự kiến diễn ra tại Bình Dương từ ngày 27 đến 30-11, ban tổ chức đã cung cấp nhiều thông tin về tình hình xuất khẩu đồ gỗ. Theo đó, ngành gỗ Việt Nam đang đối diện với nhiều thách thức lớn, đặc biệt là từ các thị trường quan trọng như Mỹ và EU.
Xuất khẩu sụt giảm do suy thoái kinh tế và rào cản thương mại
Hiện nay, nhu cầu nhập khẩu đồ gỗ từ Mỹ và EU đang giảm mạnh do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, lạm phát gia tăng và xu hướng thắt chặt chi tiêu của người tiêu dùng. Tình trạng này khiến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gỗ Việt Nam gặp khó khăn trong việc duy trì đơn hàng.
Ngoài ra, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc gỗ và sản xuất bền vững đang tạo thêm áp lực cho các doanh nghiệp. Các thị trường lớn ngày càng siết chặt quy định về chứng nhận nguồn gốc hợp pháp và bảo vệ môi trường, buộc doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn vào quy trình sản xuất để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Đặc biệt, Mỹ hiện đang điều tra các vụ kiện chống bán phá giá liên quan đến sản phẩm gỗ Việt Nam, tập trung vào các mặt hàng có nguồn gốc từ quốc gia khác như Trung Quốc nhưng được nhập khẩu vào Việt Nam để tái xuất sang Mỹ. Nếu vi phạm bị kết luận, doanh nghiệp có thể đối mặt với các biện pháp trừng phạt và thuế suất cao, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động xuất khẩu.
Chi phí vận chuyển và hệ thống logistics tiếp tục là rào cản
Dù chi phí vận chuyển đường biển đã giảm so với thời kỳ cao điểm của đại dịch, nhưng vẫn ở mức cao và gây ảnh hưởng lớn đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu container cùng với các hạn chế trong hệ thống logistics khiến quá trình vận chuyển hàng hóa gặp nhiều trở ngại. Các công ty vận tải biển cũng đang đối mặt với chi phí gia tăng do lạm phát và tình trạng thiếu hụt lao động, làm tăng gánh nặng cho doanh nghiệp gỗ.
Cơ hội từ thị trường Trung Quốc và các hiệp định thương mại
Dù xuất khẩu sang Mỹ và EU giảm, ngành gỗ Việt Nam vẫn có một số tín hiệu tích cực, đặc biệt là từ thị trường Trung Quốc. Nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc đang tăng đáng kể, tạo cơ hội cho doanh nghiệp mở rộng thị trường và duy trì tăng trưởng.
Ngoài ra, các hiệp định thương mại tự do (FTA) như CPTPP, EVFTA và RCEP đang giúp doanh nghiệp gỗ Việt Nam dễ dàng tiếp cận các thị trường mới, đồng thời được hưởng lợi từ việc cắt giảm thuế quan. Đây là những yếu tố quan trọng giúp ngành gỗ giữ vững vị thế trong bối cảnh xuất khẩu gặp nhiều khó khăn.
Thị trường Mỹ và thách thức từ chính sách thương mại
Theo ông Nguyễn Trường Thi, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Bình Dương, thị trường Mỹ chiếm hơn 50% tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ của Việt Nam, do đó bất kỳ biến động nào từ thị trường này đều có tác động lớn đến toàn ngành.
Từ nhiệm kỳ trước, chính quyền của ông Donald Trump đã áp dụng nhiều chính sách bảo hộ thương mại khi Việt Nam có thặng dư lớn với Mỹ, bao gồm yêu cầu Việt Nam tăng nhập khẩu hàng hóa Mỹ để giảm xuất siêu, cũng như điều chỉnh chính sách tỷ giá. Nếu ông Trump tái đắc cử trong cuộc bầu cử tổng thống sắp tới, ngành gỗ Việt Nam có thể tiếp tục đối mặt với các thách thức tương tự. Tuy nhiên, đây cũng có thể là cơ hội để ngành gỗ tái cấu trúc, thích ứng với thị trường và tìm kiếm các hướng đi mới nhằm phát triển bền vững.
