Ngành xuất khẩu đồ gỗ và nội thất đang đối mặt với những thách thức ngắn hạn, nhưng vẫn còn nhiều tiềm năng để mở rộng thị phần trong tương lai. Các chuyên gia tại Diễn đàn Đồ gỗ và nội thất Việt Nam, tổ chức bởi Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Viforest) và các hiệp hội chế biến gỗ, đã đưa ra nhận định này trong sự kiện diễn ra tại TP Hồ Chí Minh vào ngày 6/3.
Theo ông Trần Quang Bảo, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp, gỗ và sản phẩm chế biến từ gỗ chiếm gần 93% tổng giá trị thương mại lâm sản hàng năm của Việt Nam. Xuất khẩu gỗ và đồ gỗ đã duy trì mức tăng trưởng ổn định trong thời kỳ dịch COVID-19, nhưng năm 2023, do tác động của suy thoái kinh tế toàn cầu, lạm phát và xung đột khu vực, ngành gỗ đối mặt nhiều khó khăn.
Đơn hàng giảm do người tiêu dùng giảm chi tiêu cho các sản phẩm không thiết yếu, trong đó có sản phẩm gỗ và nội thất. Thị trường xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là các khách hàng lớn như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và EU, đều ghi nhận giảm sâu.
Ngoài ra, yêu cầu kiểm soát nguồn gốc gỗ để đảm bảo hợp pháp và bảo vệ môi trường ngày càng chặt chẽ, làm tăng áp lực cho doanh nghiệp xuất khẩu gỗ Việt Nam. Nguy cơ gian lận thương mại và cạnh tranh thương mại phức tạp là những thách thức khác đối với ngành này.
Các doanh nghiệp gặp hạn chế về năng lực nội tại, đặc biệt là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ. Họ thường chỉ chế tạo theo đơn đặt hàng và mẫu mã của các nhà phân phối nước ngoài, không có đủ năng lực xây dựng thương hiệu và khó chịu đối diện với biến động thị trường.
Bà Giovanna Castellina từ Trung tâm nghiên cứu công nghiệp Italia (CSIL) cho biết, ngành công nghiệp chế biến gỗ và nội thất là một trong những ngành có quy mô lớn trên toàn cầu. Trong bối cảnh khó khăn, ngành này đang phải đối mặt với giảm sút lợi nhuận và sự chậm trễ trong quá trình điều chỉnh và phục hồi.
Đối với Việt Nam, bà Castellina nhận định rằng ngành đồ gỗ và nội thất ở đây linh hoạt và nhạy bén với thị trường. Mặc dù đã đạt được tăng trưởng cao hơn trung bình so với các quốc gia khác, nhưng sự phụ thuộc quá mức vào thị trường Mỹ có thể là điểm yếu của Việt Nam. Để giảm rủi ro, doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường và tăng cường xuất khẩu sang các khu vực tiềm năng khác.
Ông Nguyễn Quốc Khanh, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP Hồ Chí Minh (HAWA), lưu ý rằng ngành chế biến gỗ và nội thất Việt Nam vẫn giữ vững giá trị xuất siêu lớn. Mặc dù kim ngạch xuất khẩu giảm, ngành gỗ vẫn đóng góp hơn 10 tỷ USD vào xuất siêu quốc gia. Ông cũng nhấn mạnh về sự quan trọng của lao động chất lượng và quyền lực trong nguồn cung cấp gỗ hợp pháp của Việt Nam.
Tính đến nay, thị trường và đơn hàng ngành gỗ có sự chênh lệch giữa các doanh nghiệp, với những doanh nghiệp chế biến hàng có giá trị cao và chuỗi cung ứng ổn định không bị ảnh hưởng nhiều hơn so với các doanh nghiệp sản xuất hàng giá trị thấp và không có hệ thống mua hàng ổn định từ nước ngoài.
Nhìn chung, để vượt qua thách thức và phát triển bền vững, ngành gỗ Việt Nam cần tập trung vào nâng cao chất lượng, thiết kế và giá trị gia tăng của sản phẩm. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải đổi mới và chuyển từ việc sản xuất xuất khẩu sang việc tạo ra các mẫu mã mới, đẹp mắt, chất lượng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường toàn cầu.
Trích từ bài viết của tác giả Xuân Anh (TTXVN)
Nguồn: baotintuc.vn
